Τέσυ Μπάιλα, «Άγριες θάλασσες», εκδ. Ψυχογιός - paratiritis-news

Τέσυ Μπάιλα, «Άγριες θάλασσες», εκδ. Ψυχογιός

29.08.2017 12:44

Του Κώστα Δρουγαλά*

Η αποτύπωση της ζωής του γενναίου Μιλτιάδη Χούμα σε μια μυθιστορηματική βιογραφία

Δείτε περισσότερα στο: http://www.paratiritis-news.gr/

«Πάντα τη θάλασσα, άνθρωπε λεύτερε, θ’ αγαπάς!»
Κάρολος Μπωντλαίρ, «Ο άνθρωπος κι η θάλασσα», από τα Άνθη του κακού, μτφρ. Γιώργης Σημηριώτης
 
Το πέμπτο κατά σειρά μυθιστόρημα της Τέσυς Μπάιλα μας αποκαλύπτει μια σχεδόν άγνωστη –τουλάχιστον για τους περισσότερους– εικόνα της Εθνικής Αντίστασης στη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, τα χρόνια που οι άνθρωποι λογίζονταν ως το πετρέλαιο της ιστορίας. Οι «Άγριες θάλασσες» μας διηγούνται αληθινά περιστατικά από τη ζωή του Μιλτιάδη Χούμα, ενός Σάμιου ναύτη, που μαζί με το καΐκι του, τη θρυλική «Ευαγγελίστρια», έσωσε πάμπολλους Έλληνες και Άγγλους μεταφέροντάς τους από τον ελλαδικό χώρο στη Μέση Ανατολή, με μόνιμο κίνδυνο της ζωής του. Μέσα από τα σαράντα δύο κεφάλαια του βιβλίου μεταφερόμαστε στη νησιωτική Ελλάδα της ιταλικής κατοχής και γινόμαστε μάρτυρες των πιο σπουδαίων ναυτικών αποστολών του Χούμα και της ομάδας του. Η Μπάιλα, εκτός από ένα πλήθος βιβλίων, αρχείων, λευκωμάτων, ντοκιμαντέρ και άλλων πηγών που στηρίχτηκε για να συνθέσει τις «Άγριες θάλασσες», είχε στη διάθεσή της και το ίδιο το ημερολόγιο του καπετάνιου Μιλτιάδη Χούμα –ή αλλιώς, τουκάπτεν-Μίλτον, για τους Αγγλοσάξονες συναγωνιστές του.
 
Το μυθιστόρημα είναι γεμάτο εικόνες, ήχους και μυρωδιές αποτυπώνοντας εναργέστερα το κλίμα μιας άλλης εποχής. Παρ’ όλες όμως τις ιστορικές πληροφορίες που βρίσκονται διάσπαρτες, ή το στοιχείο της περιπέτειας που είναι διαρκώς παρόν, δύσκολα θα κατατάσσαμε τις «Άγριες θάλασσες» στον χώρο του λεγόμενου ιστορικού μυθιστορήματος ή του μυθιστορήματος περιπέτειας· από τη μία φαίνεται πως η συγγραφέας δεν έχει τέτοια πρόθεση· από την άλλη ο αναγνώστης μπορεί να καταλάβει πως ο Μιλτιάδης Χούμας δεν αξίζει να παραχωθεί σε κάποιο καλούπι, αφού στην πραγματικότητα είναι μία μορφή που δεν μας έρχεται από το παρελθόν αλλά από το μέλλον: είναι το σύμβολο ενός ανθρώπου που αντιστέκεται στην τυραννία έχοντας στο προσωπικό του εικονοστάσι την ανθρώπινη αξιοπρέπεια.
           


Δεν είναι όμως μόνο ο Σάμιος θαλασσοπόρος που ξεχωρίζει: και άλλοι χαρακτήρες του βιβλίου εντυπωσιάζουν μέσα από τη ρεαλιστική τους απεικόνιση, όπως είναι ο Μάικλ Πάρις, ο Τζων Κέιπς και φυσικά η Ελένη –η μετέπειτα σύζυγος του Μιλτιάδη Χούμα. Το ξεχωριστό στην τελευταία περίπτωση είναι ότι η συνάντηση και η ένωση των δύο ανθρώπων δίνεται απολύτως ρεαλιστικά για τα δεδομένα της εποχής, χωρίς φιοριτούρες και περιττούς στολισμούς –ας μην ξεχνάμε πως βρισκόμαστε εν μέσω Κατοχής και αυστηρών ηθών.Το μυθιστόρημα βρίθει δυνατών σημείων,με τα δύο πιο χαρακτηριστικά να είναι η μεταφορά των Ιταλών αιχμαλώτων με την «Ευαγγελίστρια» και η βύθιση του υποβρυχίου «Περσεύς» με τη διάσωση του Τζων Κέιπς.
           
Ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι παρένθετες  σκέψεις των πρωταγωνιστών που ανθίζουν σε διάφορα σημεία του βιβλίου, παράλληλα με την κεντρική ιστορία: η νοσταλγία της οικογενειακής ευτυχίας για τους ξεσπιτωμένους ενός πολέμου· η έννοια της «επόμενης μέρας» μέσα στην καρδιά της φρίκης· το πόσο άσχημος δείχνει ο κόσμος πίσω από την κάννη ενός όπλου· πως η προσφυγιά είναι θάνατος, με αφορμή τη διαφυγή πολλών Ελλήνων από τη νησιωτική χώρα προς τη γειτονική Τουρκία.
           
Η αποτύπωση της ζωής του Μιλτιάδη Χούμα σε μια μυθιστορηματική βιογραφία είναι κάτι που του το χρωστούσε πρωτίστως η ιστορία κι ο πολιτισμός: «χρέος» της Μπάιλα ήταν να καταγράψει τη ζωή του, χρέος δικό μας, να γνωρίσουμε τα κατορθώματα ενός ανθρώπου που μέσα στους μεγαλύτερους κινδύνους στη θάλασσα της Μεσογείου βρήκε την πολυπόθητη ελευθερία. 
 
Η ΤΕΣΥ ΜΠΑΪΛΑ κατάγεται από τη Σαντορίνη, αλλά γεννήθηκε στον Πειραιά. Σπούδασε Ιστορία του Ελληνικού Πολιτισμού και Μετάφραση Λογοτεχνίας. Ασχολείται με τη φωτογραφία, και ατομικές εκθέσεις της έχουν φιλοξενηθεί στο Πανεπιστήμιο Gakugei της Ιαπωνίας, αλλά και στην Αθήνα. Είναι συντάκτρια του λογοτεχνικού περιοδικού «Κλεψύδρα». Παράλληλα δημοσιεύει δοκίμια σε εφημερίδες και περιοδικά. Από τις Εκδόσεις ΨΥΧΟΓΙΟΣ κυκλοφορούν τα βιβλία της «Το μυστικό ήταν η ζάχαρη»,  «Ουϊσκι μπλε» και «Άγριες θάλασσες».

*Ο Κώστας Δρουγαλάς είναι συγγραφέας, φιλόλογος και κριτικός λογοτεχνίας. Το πρώτο του βιβλίο «Το τελευταίο τραγούδι του Ντύλαν» κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Πικραμένος.

ΓΝΩΜΕΣ

DUTH CORNER

Magazine