Νέοι ορίζοντες για την Εθνογλωσσολογία στη Θράκη

10.10.2017 09:57

Κωνσταντίνος Μαρκενδούδης

Στο διεθνές συνέδριο του τμήματος Γλώσσας, Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξεινίων Χωρών - Το μοντέλο που χρησιμοποίησε για την αρχειοθέτηση προφορικών διαλέκτων στη Βαλκανική παρουσίασε η κ. Ronelle Alexander από το πανεπιστήμιο του Berkeley

Δείτε περισσότερα στο: http://www.paratiritis-news.gr/

Το πρώτο βήμα στην εμβάθυνση του κλάδου της Εθνογλωσσολογίας στην περιοχή και την χώρα μας αποτέλεσε το διεθνές συνέδριο με θέμα «H «Ιστορική» Θράκη υπό το πρίσμα των Εθνο-Γλωσσολόγων» που πραγματοποιήθηκε στην Κομοτηνή από την Παρασκευή 6 έως και την Κυριακή 8 Οκτωβρίου, με τη συμμετοχή 45 συνολικά συνέδρων, από την Ελλάδα και το εξωτερικό, αλλά και πολλών φοιτητών του τμήματος Γλώσσας, Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξεινίων Χωρών. 

Ανάμεσα στα θέματα που αναπτύχθηκαν στο συνέδριο ήταν τα τοπωνύμια και υδρωνύμια της Θράκης, ετυμολογικές ερμηνείες και αναλύσεις για τη Μαρώνεια και την περιοχή των Σαπών, αλλά και θέματα της Αρχαίας Θρακικής Γλώσσας, την εικόνα της Θράκης μέσα από τις εθνικές λογοτεχνίες, ανακοινώσεις για τον παραδοσιακό πολιτισμό των Πομάκων, καθώς και τη σύγχρονη Θράκη αλλά και τις εθνολογικές διεργασίες στη Θράκη μετά τα γεγονότα του ’90.
 
 

Πρωτοποριακό το συνέδριο 

«Το συνέδριο είναι ένα πρωτοποριακό άνοιγμα, γιατί δεν υπάρχει η εθνογλωσσολογία γενικότερα στη χώρα, αλλά και η Θράκη ειδικότερα δεν έχει ερευνηθεί από αυτή τη σκοπιά» σημείωσε η πρόεδρος της οργανωτικής επιτροπής του Συνεδρίου κ. Χριστίνα Μάρκου, Επίκουρη καθηγήτρια Βουλγαρικής Γλώσσας και Φιλολογίας του ΔΠΘ, εξηγώντας πως για αυτό και διοργάνωσαν το συνέδριο αυτό, με τη συμμετοχή καθηγητών που μπορούν να μιλήσουν για πράγματα που αφορούν την  περιοχή μας, ώστε να υπάρξει ανταλλαγή απόψεων και γνώσεων.
 
Ελπίδα των διοργανωτών είναι το συνέδριο αυτό να αποτελέσει την απαρχή ενός γενικότερου ενδιαφέροντος για την Εθνογλωσσολογία στην περιοχή μας. Για αυτό και στο συνέδριο υπήρχε ένα μεγάλο κομμάτι που αφορούσε τη γλώσσα των αρχαίων Θρακών, τον νεότερο θρακιώτικο πολιτισμό, και τους εθιμικούς κύκλους που είναι κοινοί σε όλη τη Θράκη, αλλά και τη Θράκη μετά την δεκαετία του ’90, με τις μετακινήσεις των μεγάλων πληθυσμιακών ομάδων, και τις συνέπειες των μετακινήσεων αυτών, τι εθνογλωσσικές διεργασίες δηλαδή έχουμε και πώς αυτές αποτυπώνονται στη γλώσσα και στον πολιτισμό.
 
«Πιστεύουμε πως το συνέδριο θα αποτελέσει μόνο την αρχή για ένα κύκλο από μελλοντικές συναντήσεις» κατέληξε.
 
 

Ένας τρόπος καταγραφής των προφορικών διαλέκτων 

Το συνέδριο άνοιξε η κ. Ronelle Alexander, καθηγήτρια Σλαβικών γλωσσών και φιλολογίας του University of California, Berkeley που παρουσίασε στο συνέδριο την ψηφιακή πλατφόρμα που έχουν δημιουργήσει στο πανεπιστήμιο, «Bulgarian Dialectology as Living Tradition» (Βουλγαρική Διαλεκτολογία ως Ζωντανή Παράδοση), μια ψηφιακή βάση δεδομένων προφορικής ομιλίας που αντιπροσωπεύει ένα ευρύ φάσμα βουλγαρικών διαλέκτων. Σε αυτό έχουν δημιουργήσει μια μέθοδο για να παρουσιάσουν το υλικό προφορικών διαλέκτων στην ιστοσελίδα που δίνει την ηχητική καταγραφή, αλλά με εκτενή σχόλια, δίνοντας επιπλέον τη δυνατότητα αναζήτησης.
 
Η ιστοσελίδα, σημείωσε, αποτελεί ένα μοντέλο που θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν και άλλοι ερευνητές στις γλώσσες τους, όπως για παράδειγμα για τις ελληνικές διαλέκτους.
 


Η κ. Alexander δουλεύει με τις νότιες Σλαβικές γλώσσες (Γιουγκοσλαβία, Βουλγαρία) σε όλη της την καριέρα, επικεντρωνόμενη τα τελευταία χρόνια στα Βουλγαρικά, με κύριο αντικείμενο τις τοπικές διαλέκτους, και τη διαφορά μεταξύ τους, όχι απαραίτητα εντός των γεωγραφικών συνόρων της Βουλγαρίας.
 
Το υλικό συγκεντρώθηκε αποκλειστικά από τους ερευνητές του Πανεπιστημίου, ώστε να έχει μια σταθερή παρουσίαση και αποτέλεσμα ήταν να υπάρχουν σημαντικά ευρήματα από αυτό, ακόμα και σε πεδία που έχουν μελετηθεί αρκετά.
 
Παρόλο που στην έρευνά τους, κατέγραψαν από κάθε οικισμό την ομιλία γηγενών κατοίκων, που βρισκόταν σε αυτούς πριν τις μεγάλες μετακινήσεις πληθυσμών που έφεραν μαζί τους νέες λέξεις, η κ. Alexander επισήμανε πως πάντα υπάρχει τοπική διαφοροποίηση και κίνηση και πολύ ενδιαφέροντα τοπικά στοιχεία. Για αυτό άλλωστε δημιουργήσαν και τρόπο για να αρχειοθετούν λέξεις ανάλογα με την καταγωγή τους, ελληνική, τουρκική και άλλες, και αποτελεί ένα πολύ ρευστό φαινόμενο.

ΓΝΩΜΕΣ

DUTH CORNER

Magazine