Η «βιομηχανία» εκπόνησης πτυχιακών εργασιών, ακόμη και διδακτορικών διατριβών, ανθεί στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια. Μπορεί πολλοί φοιτητές να ξενυχτούν, να ψάχνουν, να διαβάζουν και να καταβάλλουν μεγάλο κόπο για να ολοκληρώσουν μια εργασία τους, κάποιοι άλλοι όμως επιλέγουν άλλο τρόπο για να πάρουν το πτυχίο τους. Σημαντική προϋπόθεση, να έχουν χρήματα.

• Το θέμα γνωστό και έχει καταγγελθεί εδώ και χρόνια

ΠτΘ: κ. Καραφύλλη, ανθεί η βιομηχανία εκπόνησης πτυχιακών εργασιών και διδακτορικών διατριβών μέσω του Ιντερνετ. Το γνωρίζει το θέμα η Πανελλήνια Ομοσπονδία Συλλόγων Διδακτικού και Ερευνητικού Προσωπικού;
Θ.Κ.: Βεβαίως και έχει καταγγελθεί από την Πανελλήνια Ομοσπονδία εδώ και χρόνια. Θα έλεγα ότι δεν περιορίζεται μόνο στις μεταπτυχιακές εργασίες και στις διδακτορικές διατριβές. Έχει επεκταθεί και σε απλές εργασίες προπτυχιακού επιπέδου. Στο θεσμό του Ανοικτού Πανεπιστημίου, ο οποίος έχει ξεκινήσει στην Ελλάδα εδώ και μια δεκαετία περίπου, η διαφήμιση πλέον γίνεται άμεσα με τους φοιτητές, όταν ανά δίμηνο γίνονται οι συναντήσεις με τους καθηγητές έρχονται οι εκπρόσωποι των εταιρειών και μοιράζουν τα διαφημιστικά τους καρτελάκια για συγγραφή εργασιών προπτυχιακού επιπέδου, ο κάθε φοιτητής εκπονεί σε καθένα μάθημα τέσσερις εργασίες το χρόνο, απλές εργασίες οι οποίες κοστολογούνται εξ όσων λένε, γιατί και εγώ είμαι καθηγητής στο Ανοικτό Πανεπιστήμιο, ανάλογα το μάθημα από 150 έως και 200 ευρώ και φθάνουν, εξ όσων διαβάζουμε, μεταπτυχιακές εργασίες μέχρι 2000 ευρώ, ανάλογα με το τμήμα που απαιτείται. Για παράδειγμα οι εργασίες των θετικών επιστημών έχουν μεγαλύτερο κόστος, σύμφωνα με αυτά που ακούμε στις διαφημίσεις.

• Η πολιτεία θα πρέπει να λάβει μέτρα

ΠτΘ: Είπατε ότι το θέμα είναι γνωστό. Από πλευράς πανεπιστημίων έχει ληφθεί κάποια πρόνοια για αυτό το θέμα;
Θ.Κ.: Θα έπρεπε η πολιτεία να λάβει μέτρα. Οι διδάσκοντες στα πανεπιστήμια προσπαθούμε να εντοπίσουμε την παρατυπία. Δηλαδή εγώ θα πρέπει να μπω στη διαδικασία να είμαι σε επικοινωνία με το φοιτητή μου, να συνεργάζομαι στενά μαζί του για να παρακολουθώ την πορεία του, όχι μόνο την πορεία της εργασίας. Αυτό μπορεί να γίνει στο πανεπιστήμιο όταν είμαστε απασχολούμενοι με την ουσιαστική έννοια, να κάνουμε καλά την δουλειά μας και μπορούμε πολύ εύκολα να εντοπίσουμε αν την εργασία την έχει γράψει ο ίδιος ο φοιτητές ή κάποιος άλλος. Συζητώντας μαζί του μπορούμε να καταλάβουμε σε ποιο επίπεδο είναι ή αν το κείμενο είναι δικό του. Πολύ δε περισσότερο στην παρουσίαση της εργασίας, όταν αυτή γίνει ενώπιον τριμελούς επιτροπής, όλοι οι συνάδελφοι νομίζω ότι μπορούν να εντοπίσουν κάτι τέτοιο.

ΠτΘ: Δεν είναι όμως και ηθικό απέναντι στους φοιτητές που ξενυχτούν, ψάχνουν και διαβάζουν και γενικότερα καταβάλλουν κόπο…
Θ.Κ.: Το ηθικό είναι ένα μεγάλο ερώτημα. Οι σύγχρονες πολιτείες όπως και η ελληνική πολιτεία, έχουν θέσει τους πολίτες τους σε ένα κυνήγι πτυχίων. Για να διεκδικήσεις κάτι καλύτερο στην οποιαδήποτε καριέρα έχεις χαράξει πρέπει να έχεις μεταπτυχιακό. Σήμερα τα μεταπτυχιακά είναι πλέον καθημερινότητα δηλαδή συναντάς άτομα με δύο ή και τέσσερις μεταπτυχιακούς τίτλους. Έχουμε χιλιάδες διδάκτορες με διδακτορικά και υποψήφιους διδάκτορες πολλαπλάσιους. Αυτό το κυνήγι στο οποίο μπήκαν όλοι οι πολίτες των σύγχρονων πολιτειών με προβληματίζει πάρα πολύ. Έχουμε φύγει δηλαδή από την ουσία της εκπαίδευσης της κοινωνίας και έχουμε μπει σε ένα κυνήγι μαγισσών θα έλεγα, ένα κυνήγι πτυχίων το οποίο και βλέπω να μην προσφέρει και πολλά στην επιστήμη.

ΠτΘ: Είναι δηλαδή πλέον θέμα καθηγητή να εξετάσει αν μια εργασία έχει γίνει από τον ίδιο το φοιτητή ή όχι;
Θ.Κ.: Η πολιτεία θα πρέπει να λάβει γρήγορα μέτρα για να προασπίσει τα πτυχία. Δεν λέω να απαγορεύσει γιατί η απαγόρευση είναι κάτι σχετικό, όλα κυκλοφορούν στο διαδίκτυο. Εξ όσων έχω δει στο διαδίκτυο είναι μια απρόσωπη εταιρεία και με κινητά τηλέφωνα με αποτέλεσμα να μην μπορείς να εντοπίσεις την παρανομία. Η πολιτεία θα πρέπει να θέσει μηχανισμούς ή να προβλέπει αυστηρές τιμωρίες σε περίπτωση εντοπισμού εργασίας που έχει γραφεί από κάποια εταιρεία. Θα πρέπει οι ποινές να είναι πολύ αυστηρές.

• Δεν εξαιρώ συναδέλφους από το παιχνίδι αυτό

ΠτΘ: Και πάλι βέβαια στο θέμα υπεισέρχεται ο οικονομικός παράγοντας…
Θ.Κ.: Είπατε τη σωστή φράση. Δεν εξαιρώ καθόλου συναδέλφους πανεπιστημιακούς έξω από αυτό το παιχνίδι. Σύμφωνα με αυτά που γράφονται πολλοί συνάδελφοι εμπλέκονται σε αυτές τις ιστορίες, δηλαδή γράφουν εργασίες. Έτσι οδηγούμαστε στο θέμα των οικονομικών αποδοχών, κάτι που το συζητάμε εδώ και χρόνια και μαζί σας. Εάν ο πανεπιστημιακός δάσκαλος δεν αμείβεται καλά αναγκάζεται να προστρέχει και σε άλλες δουλειές.

• Όλο και διευρύνεται η ανισότητα ευκαιριών στην εκπαίδευση

ΠτΘ: Δημιουργείται όμως και ένα άλλο κοινωνικό πρόβλημα. Τα παιδιά που έχουν χρήματα μπορούν ευκολότερα να πάρουν μεταπτυχιακό ή να κάνουν διδακτορική διατριβή…
Θ.Κ.: Αυτό χρόνο με το χρόνο το διαπιστώνουμε περισσότερο. Οδηγούμαστε σε μια ανισότητα ευκαιριών στην εκπαίδευση η οποία όλο και διευρύνεται. Εκεί που στη δεκαετία του 1980 και 1990 είχαμε μια ανοδική κοινωνική κινητικότητα παιδιών χαμηλών οικονομικών στρωμάτων, παιδιά αγροτών, εργατών μπόρεσαν και ανέβηκαν κοινωνικά, αυτό σήμερα δεν το βλέπουμε. Από τις έρευνες που βλέπουν το φως της δημοσιότητας διαπιστώνουμε ότι διευρύνεται αυτό το φάσμα πλέον και δεν μπορούν παιδιά φτωχών οικογενειών να ανέρχονται γιατί δεν μπορούν να συναγωνιστούν. Το παιδί εύπορης οικογένειας έχει την άνεση να πληρώσει την εργασία και θα αποκτήσει ένα μεταπτυχιακό και ένα διδακτορικό που θα το βοηθήσει στο μέλλον να τεθεί επικεφαλής σε οποιονδήποτε τομέα ασχοληθεί. Θέλει ουσιαστικές ρήξεις ο χώρος. Το βλέπαμε ότι θα οδηγηθούμε σε τέτοιες καταστάσεις όταν διεκδικούσαμε να δώσουν στο πανεπιστήμιο δικαιώματα, να δώσουν δασκάλους με καλές υποδομές. Δεν μπορείς να στέλνεις εκατοντάδες φοιτητές σε ένα τμήμα που δεν έχει την υποδομή και το προσωπικό, να στρέφεις όσους μένουν έξω από τα πανεπιστήμια προς την ιδιωτική εκπαίδευση, να τους αφήνεις έρμαια του κάθε τυχοδιώκτη κολεγιάρχη. Η δουλειά πρέπει να γίνει στο δημοτικό, στο γυμνάσιο, στο λύκειο, τα παιδιά να προετοιμάζονται σωστά και προπάντων να πείσουμε τα παιδιά, προς τα εκεί πρέπει να κατευθυνθούμε -και αυτό κάνω ως δάσκαλος- ότι είναι θέμα δουλειάς σωστής. Ο τεμπέλης θα κοιτάξει να λουφάξει, να αγοράσει την εργασία. Πρέπει να τους πείσουμε ότι, αν δουλέψουν σωστά, και το αποτέλεσμα θα είναι καλό, και δεν υπάρχει περίπτωση να απορριφθούν. Άλλωστε, αυτό που πρέπει να καταλάβουν όλοι και θα πρέπει να νιώθουν πολύ υπερήφανοι όταν στο τέλος κάνουν μια δική τους δουλειά, είναι ότι, όταν παρουσιάζεται και βαθμολογείται πολύ καλά μια προσωπική εργασία, η ηθική ικανοποίηση δεν πληρώνεται με τίποτα όσα λεφτά κι αν πληρώσει κάποιος για να αγοράσει την εργασία. Η δικαίωση των κόπων είναι η ηθική αμοιβή που δεν έχει όρια.

ΠτΘ: Πρέπει αυτό να το καταλάβουν τα παιδιά ώστε να μη χαθούν και κάποιες αξίες..
Θ.Κ.: Εμείς οι μεγάλοι τις έχουμε παραγκωνίσει αυτές τις αξίες. Εμείς μεγαλώνουμε τα παιδιά.


Άννα Πατρωνίδου